Leczenie lekomanii

Nadużywanie leków, czyli przyjmowanie zbyt wielu medykamentów zbyt często i z reguły w zbyt dużych dawkach jest najprostszą próbą definicji lekomanii. Należy mieć świadomość, że pełnoobjawowe uzależnienie od leków stanowi w rzeczywistości zaburzenie o podłożu psychicznym oraz fizycznym i należy traktować je jako chorobę przewleką.Nie wolno bagatelizować tego zjawiska, ponieważ nieprawidłowo stosowane leki mogą prowadzić do niebezpiecznych skutków ubocznych, zaś w skrajnych przypadkach – do uszczerbku na zdrowiu lub utraty życia. Ponadto należy mieć na uwadze, że preparaty farmaceutyczne mogą mieć różny potencjał uzależniający. Niektóre substancje zawarte w medykamentach w większym stopniu przyczyniają się do rozwoju uzależnienia niż inne (np. opioidowe preparaty przeciwbólowe, środki przeciwbólowe z rodziny benzodiazepin).

 

Kiedy warto skorzystać z terapii leczenia uzależnienia od leków?

Wspominaliśmy już, że uzależnienie od leków ma wymiar psychiczny oraz fizyczny. Zależność na płaszczyźnie psychicznej charakteryzuje się poczuciem, że lek zapewnia określone korzyści (ulgę, wyciszenie, sen) i funkcjonowanie bez nich jest niemożliwe. Prowadzi to do zachowania, w którym osoba uzależniona robi wszystko, by zabezpieczyć jego dostępność, z drugiej strony może prowadzić to do panicznego lęku przed brakiem danego preparatu.

 

W przypadku nadużywania leków może dojść do sytuacji, w której chory uzależni się od substancji także fizycznie. Przyjmowanie środków przez długi czas może przyczynić się do zmian w biochemii organizmu, przez co jego odstawienie staje się jeszcze trudniejsze. Ponadto może dojść do sytuacji, w której ciało będzie potrzebowało coraz większych dawek, aby zapewnić ten sam rezultat w funkcjonowaniu.

 

Jeżeli osoba uzależniona dostrzega u siebie obawy przed brakiem dostępności leku lub czuje, że dla zachowania takiego samego samopoczucia musi przyjmować większe dawki środków, powinna zgłosić się na terapię. Duże znaczenie ma tu otoczenie – obserwując takie zachowania u bliskich warto porozmawiać z nimi o możliwości podjęcia leczenia od leków.

Im szybciej zostanie wdrożona procedura odstawiania medykamentów, tym większe szanse na zerwanie z uzależnieniem. Kluczowe znaczenie – podobnie jak w przypadku innych uzależnień – ma podejście chorego. Jeżeli sam uzależniony nie dostrzega problemu, nie widzi w swoim zachowaniu objawów lekomanii, to może także niepoważnie traktować terapię, na którą zostanie wysłany przez bliskich przymusowo. W takim wypadku prowadzone w ośrodku leczenie może przynieść krótkotrwały efekt – bez silnej woli i prawdziwego pragnienia skończenia z problemem chory prawdopodobnie powróci do wcześniejszego stylu życia.

Leczenie lekomanii – prze bieg

Pierwszym krokiem w procesie wychodzenia z uzależnienia od leków jest konsultacja lekarska. Podczas takiego spotkania oceniany jest zarówno stan psychiczny, jak i fizyczny, a tym samym stopień zaawansowania choroby oraz możliwa intensywność zespołu odstawienia. Na tej podstawie dobierany jest sposób przeprowadzenia detoksykacji organizmu, przy czym zaleca się odbycie jej w specjalistycznym ośrodku, pod okiem i kontrolą lekarzy.

 

Drugim etapem leczenia lekomanii jest psychoterapia. W zależności od indywidualnej sytuacji każdego pacjenta psychoterapeuta może zalecić terapię indywidualną lub grupową bądź połączenie obu rodzajów terapii. W początkowej fazie chory identyfikuje się z problemem, uczy się rozpoznawania mechanizmów uzależnienia, poznaje metody na utrzymane abstynencji. W pierwszych tygodniach po przeprowadzeniu detoksu, w których odbywa się psychoterapia, także warto spędzić w ośrodku. Często to właśnie decydujący moment, a jednocześnie najtrudniejszy dla uzależnionego, aby oprzeć się pokusie powrotu do lekomanii. Dlatego warto, aby znalazł się pod stałą obserwacją.

Cel leczenia uzależnienia od leków

Głównym zadaniem terapii jest zapewnienie choremu powrotu do funkcjonowania społecznego i przywrócenie do poprzedniego życia – na tyle, na ile jest to możliwe. W efekcie leczenia u osoby uzależnionej powinny zostać wyeliminowanie fizyczne uwarunkowania związane z potrzebą przyjmowania leków. Na płaszczyźnie psychicznej u osoby uzależnionej najważniejsze jest wykształcenie umiejętności zachowania abstynencji oraz odmowy przyjmowania leków. Ponadto chory uczy się w wyniku terapii radzić sobie z negatywnymi emocjami.